INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Świętosław (Święszek) Iłowiecki h. Ostoja  

 
 
2 poł. XIV w. - po 1 VI 1434
Biogram został opublikowany w LI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2016-2017.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Świętosław (Święszek) Iłowiecki h. Ostoja (zm. 1434), ostatni znany kasztelan karzecki.

Był synem Macieja z Iłówca Wielkiego (1391), lub Piotra z Iłówca Wielkiego (1395) i Mórki (1371?, 1391—1400), bratankiem Mikołaja Miczka z Iłówca Wielkiego i Iłówca Małego (obecnie Iłówiec; 1393 — przed 1409) oraz z Pecny (1398—9), zapewne tożsamego z Mikołajem z Mórki (1399—1411) i Mikołajem z Międzyborza (1399—1406), Chaław (1427—9) i Połażejewa (pow. pyzdrski), wicechorążym w Pyzdrach (1404—6) oraz wicepodkomorzym, wicesędzią, wicechorążym i wicepodsędkiem w Kościanie, żonatego z Małgorzatą, siostrą Mikołaja z Miejskiej Górki, kanclerza kapituły katedralnej poznańskiej. Miał braci: Mikołaja z Mórki (1399—1411) i może z Międzyborza (1399—1406) oraz z Błażejewa (1409), ks. Wojciecha z Iłówca Wielkiego (prezbitera w r. 1403) oraz Jana z Mórki (1411—36).

Ś. w źródłach wystąpił po raz pierwszy w r. 1393, pisząc się z Iłówca Wielkiego. Na roczkach ziemskich pow. kościańskiego jako wicesędzia zastępował od 5 II do 3 IX 1405 sędziego poznańskiego Mikołaja Czarnkowskiego, a w r. 1408 star. generalnego Wielkopolski Tomka z Węgleszyna. Zapewne od króla Władysława Jagiełły otrzymał urząd kaszt. karzeckiego. Pierwszy raz z tytułem kasztelana wystąpił 5 VII 1413, możliwe jednak, że urząd objął już po 21 IX 1406, kiedy jako kaszt. karzecki wystąpił po raz ostatni Dziersław z Błażejewa; wprawdzie dwukrotnie, 31 III i 17 VI 1411, pojawił się jako kasztelan Mikołaj (może z Zagórzyna), nie wiadomo jednak czy jako karzecki, czy krzywiński. W l. 1412—13, 1416 i 1421 pojawiał się Ś. bez tytułu jako asesor sądowy pow. kościańskiego. Na roczkach kościańskich zastępował 16 V 1415 — 11 V 1419 sędziego poznańskiego Mikołaja Błociszewskiego. W l. 1416—33 był często powoływany na pełnomocnika lub sędziego polubownego w sporach granicznych lub majątkowych swoich sąsiadów z pow. kościańskiego.

Ś. pisał się także z Iłówca Małego (1409—28) i z Pecny (1409—28), wsi położonych w pow. kościańskim. W r. 1400 posiadał też wieś Psarskie koło Śremu. Zmarł po 1 VI 1434.

Z nieznanej żony pozostawił Ś. syna Wojciecha (1435—1462), wicepodsędka kościańskiego (1447) z ramienia podsędka poznańskiego Dobrogosta z Kolna, może swego szwagra, oraz asesora sądowego (bez tytułu, 1448), który po ojcu odziedziczył Iłówiec Wielki i Mały oraz Pecnę. Wnukami Ś-a, z małżeństwa Wojciecha z Elżbietą, córką Dobrogosta z Kolna, kaszt. kamieńskiego (1427—42), byli: Jan Iłowiecki (zm. 30 VI 1487), student w r. 1451 Uniw. Krak., pleban w Nieparcie (1453—87), od r. 1464 kanonik poznański, altarysta w katedrze poznańskiej i prokurator generalny kapituły (1467—8), oraz Piotr (zm. 1502) z Iłówca Wielkiego i Małego, Mórki, Pecny, Drzęczewa i Jeleńczewa, burgrabia w Kościanie (1474), chorąży kaliski (1485—7) i poznański (1487—96), właściciel m. Wolsztyn i Sarnowo z wsiami oraz m. Górki, które wraz z Pecną prawdopodobnie przyłączono w XVI w. do wsi Iłowiec Mały.

 

Gąsiorowski, Urzędnicy wpol.; Słown. hist.geogr. ziem pol., VIII (Iłowiec Mały, Iłowiec Wielki, Mórka, Pecna, Sarnowa); Urzędnicy, I/1; — Dembiński P., Poznańska kapituła katedralna schyłku wieków średnich. Studium prozopograficzne 1428—1500, P. 2012; Gąsiorowski A., Uwagi o mniejszych kasztelaniach wielkopolskich XIII—XV wieku, „Czas. Prawno-Hist.” T. 19: 1967 z. 1 s. 91, 98; — Acta capitulorum, II; Die ältesten grosspolnischen Grodbücher, Hrsg. J. Lekszycki, Leipzig 1889 II nr 1761, 1850, 1858, 2177, 2508; Dokumenty opactwa benedyktynów w Lubiniu z XIII—XV wieku, Wyd. Z. Perzanowski, W. 1875 nr 153; Kod. Wpol., V, VII, VIII, IX; Księga ziemska poznańska 1400—1407, Wyd. K. Kaczmarczyk, K. Rzyski, P. 1960; Materiały do historii prawa i heraldyki polskiej, Wyd. B. Ulanowski, „Arch. Kom. Hist.” T. 3: 1886 s. 309, 314, 316, 322—3, 325—6, 328; Wielkopolskie roty sądowe XIV—XV wieku, Wyd. H. Kowalewicz, W. Kuraszkiewicz, P.—Wr. 1959—7 I nr 514, 620, 825, II nr 165, III nr 74, 79, 214, 228, 274, 322, 504, 548—549, 661, 1047; Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku, Wyd. F. Piekosiński, Kr. 1902 I cz. 1 s. 265—9, 271, 273—4; — AP w P.: księgi, Kościan grodzkie 4 k. 105, Gr. 10 k. 19, 76, Kościan ziemskie 2 k. 93, Z. 4 k. 73v, 138, 144, 147—421v, 442v, Z. 5 k. 172v, Z. 6 k. 28—156v, Z. 7 k. 7v—162v, Z. 8 k. 9v—417, Z. 9 k. 1—254v, Z. 10 k. 22, 176, 293, Z. 13 k. 1, 67, Poznań grodzkie 9 k. 8, 10v; IH PAN w P., Pracownia Słown. Hist.-Geogr. Wpol.: mater. do Wolsztyna.

 

Grażyna Rutkowska

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.